Leki mogÄ… znieksztaÅ‚cać wyniki badaÅ„ laboratoryjnych - zarówno zakÅ‚ócajÄ…c pomiar, jak i wpÅ‚ywajÄ…c na stan organizmu - mówiÅ‚y specjalistki na konferencji, zorganizowanej przez UrzÄ…d Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. Konferencja odbyÅ‚a siÄ™ w ramach akcji "Lek Bezpieczny".

"WspóÅ‚czesna medycyna laboratoryjna nie jest już lekceważąco okreÅ›lana, jako dziedzina +pomocnicza+, a badania, jako +dodatkowe+" - mówiÅ‚a mgr Hanna Hausner z Krajowej Rady Diagnostów Laboratoryjnych. DodaÅ‚a, że "w wielu przypadkach uzyskane wyniki majÄ… decydujÄ…ce znaczenie".

Hausner przypomniaÅ‚a, że medycyna laboratoryjna podzieliÅ‚a siÄ™ na kilkanaÅ›cie podspecjalnoÅ›ci, na przykÅ‚ad na: hematologiÄ™ laboratoryjnÄ…, toksykologiÄ™ czy wirusologiÄ™. "WiÄ™kszość badaÅ„ odbywa siÄ™ automatycznie, przy użyciu skomplikowanej aparatury, a objÄ™tość badanej próbki bywa liczona w mikrolitrach" - mówiÅ‚a.

"Leki mogÄ… wzajemnie wpÅ‚ywać na swoje dziaÅ‚anie, nic wiÄ™c dziwnego, że niekiedy zmieniajÄ… także wyniki badaÅ„ laboratoryjnych" - zaznaczyÅ‚a dr Monika JabÅ‚onowska z Centralnego Laboratorium Analitycznego Wojewódzkiego Szpitala Zakaźnego w Warszawie.

WedÅ‚ug dr JabÅ‚onowskiej, samo dziaÅ‚anie farmakologiczne, zarówno pożądane, jak i niepożądane, wpÅ‚ywa np. na zawartość we krwi sodu czy potasu - przykÅ‚adem mogÄ… być leki moczopÄ™dne. Niektóre leki hamujÄ… wytwarzanie krwinek, inne zaburzajÄ… dziaÅ‚anie wÄ…troby. "Ekstremalnym przykÅ‚adem byÅ‚ samobójca u którego pod wpÅ‚ywem ogromnej dawki paracetamolu, stężenie enzymów wÄ…trobowych przekroczyÅ‚o normÄ™ okoÅ‚o stu razy. Leki takie jak aspiryna mogÄ… obniżać krzepliwość krwi, co wpÅ‚ywa na odpowiednie testy" - powiedziaÅ‚a.

Niektóre leki dziaÅ‚ajÄ… też fizykochemicznie - zakÅ‚ócajÄ… stosowane w diagnostyce reakcje chemiczne, oddziaÅ‚ywajÄ… z materiaÅ‚em biologicznym lub odczynnikiem. "PrzykÅ‚adem może być wydalany z moczem kwas askorbinowy, czyli zwykÅ‚a witamina C, która zmienia wyniki wielu badaÅ„" - powiedziaÅ‚a dr JabÅ‚onowska.

Producenci starajÄ… siÄ™ zapobiegać takim sytuacjom, na przykÅ‚ad dodajÄ…c do odczynników enzym rozkÅ‚adajÄ…cy kwas askorbinowy. PublikujÄ… też wykazy leków wraz z poprawkami, jakie trzeba przyjąć badajÄ…c próbki.

Niektóre zmiany Å‚atwo dostrzec samemu. Cymetydyna i prometazyna zmieniajÄ… barwÄ™ moczu na zielonÄ…, amitryptylina - na niebieskawÄ…, daunorubicyna - na czerwonÄ… ryfampicyna na pomaraÅ„czowo, a preparaty żelaza - na czarno.

Dr JabÅ‚oÅ„ska podkreÅ›liÅ‚a, że alkohol zdecydowanie wpÅ‚ywa na wyniki badaÅ„. "W wielu wypadkach okazywaÅ‚o siÄ™, że dodatni wynik testu wykrywajÄ…cego wirusa HIV czy wirusowe zapalenie wÄ…troby byÅ‚ faÅ‚szywym alarmem, spowodowanym przez skutki niedawnego wesela. Co prawda, wynik w takich wypadkach byÅ‚ sÅ‚abo dodatni, ale i tak trzeba byÅ‚o wykonać powtórne badanie kontrolne, co dla pacjenta oznaczaÅ‚o duży stres. Dlatego nie warto robić badaÅ„ dzieÅ„ po hucznej imprezie" - mówiÅ‚a specjalistka.

WÅ‚aÅ›ciwie wykonane i zinterpretowane badanie, to cenna pomoc dla lekarza i pacjenta. Niestety, nawet kilkadziesiÄ…t procent wyników badaÅ„ pozostaje nieodebranych. Aby wynik byÅ‚ w peÅ‚ni wiarygodny, powinien wymieniać również nazwisko odpowiedzialnego specjalisty oraz zastosowanÄ… metodÄ™ i markÄ™ użytej aparatury - dodaÅ‚a dr JabÅ‚onowska.

opracowała: KC HappySenior.pl,żr.PAP - Nauka w Polsce