Cukrzyca typu 2 zostaÅ‚a uznana przez ÅšwiatowÄ… OrganizacjÄ™ Zdrowia (WHO) za niezakaźnÄ… epidemiÄ™ XXI wieku. Liczba nowych zachorowaÅ„ na niÄ… wzrasta w ostatnich dwóch dekadach w zastraszajÄ…cym tempie.
Udział w rozwoju cukrzycy typu 2 mają do pewnego stopnia czynniki genetyczne, ale największe znaczenie odgrywa niezdrowy tryb życia - przejadanie się, nadwaga i otyłość oraz brak ruchu.

Badania wskazujÄ…, że zmiany stylu życia, takie jak regularna aktywność fizyczna, zrzucenie zbÄ™dnych kilogramów, ograniczenie spożycia tÅ‚uszczu i mniej kaloryczna dieta mogÄ… zapobiegać rozwojowi tej postaci cukrzycy u osób, u których doszÅ‚o już do pewnych zaburzeÅ„ w metabolizmie glukozy.

Dieta bogata w warzywa i owoce jest znana z korzystnego wpÅ‚ywu na ukÅ‚ad krążenia - wyniki licznych badaÅ„ dowodzÄ…, że zmniejsza ona znacznie ryzyko chorób serca i zgonów z ich powodu. Jednak jej rola w prewencji cukrzycy typu 2 nie zostaÅ‚a dobrze udokumentowana.

Aby zweryfikować zwiÄ…zek miÄ™dzy zwiÄ™kszeniem spożycia warzyw i owoców a spadkiem ryzyka cukrzycy typu 2, naukowcy z Uniwersytetu w Leicester przeanalizowali dane zebrane w szeÅ›ciu różnych badaniach, które Å‚Ä…cznie objęły ponad 220 tys. osób.

OkazaÅ‚o siÄ™, że osoby jedzÄ…ce wiÄ™cej warzyw i owoców nie byÅ‚y mniej narażone na cukrzycÄ™ typu 2. Tylko zielone liÅ›ciaste warzywa, jak szpinak, kapusta oraz spokrewnione z niÄ… brokuÅ‚y i kalafior, obniżaÅ‚y ryzyko tego schorzenia. Osoby, które zjadaÅ‚y dziennie ok. 122 gramy zielonych warzyw byÅ‚y o 14 proc. mniej narażone na cukrzycÄ™.

"Te badania wskazujÄ…, że zielone, liÅ›ciaste warzywa peÅ‚niÄ… szczególnie ważnÄ… rolÄ™ w prewencji cukrzycy typu 2" - komentuje wspóÅ‚autorka pracy prof. Melanie Davies.

Na razie, naukowcy nie potrafiÄ… wytÅ‚umaczyć swoich obserwacji. Jak spekulujÄ…, może to mieć zwiÄ…zek z tym, że zielone warzywa sÄ… bogate w przeciwutleniacze, np. w witaminÄ™ C, chroniÄ…ce przed szkodliwym oddziaÅ‚ywaniem wolnych rodników na tkanki. ZawierajÄ… też duże iloÅ›ci magnezu, który - jak wykazano ostatnio - może chronić przed cukrzycÄ… oraz sÄ… dobrym źródÅ‚em kwasu alfa-linolenowego, jednego z kwasów omega-3 majÄ…cych pozytywny wpÅ‚yw na wrażliwość komórek na insulinÄ™.

ZespóÅ‚ prof. Davies planuje w przyszÅ‚oÅ›ci przeprowadzić badania wÅ›ród osób szczególnie narażonych na cukrzycÄ™ typu 2, by zweryfikować czy zwiÄ™kszenie spożycia zielonych, liÅ›ciastych warzyw faktycznie może ochronić przed schorzeniem.

W komentarzu odredakcyjnym prof. Jim Mann z Uniwersytetu w Otago w Nowej Zelandii ocenia, że najnowsze wyniki badaÅ„ powinno siÄ™ traktować z wielkÄ… ostrożnoÅ›ciÄ…. Jego zdaniem, nadal aktualne pozostaje zalecenie, by dla zdrowia spożywać pięć porcji warzyw i owoców dziennie, w tym również zielone warzywa liÅ›ciaste.

Biorąc pod uwagę, że w najnowsza analiza dotyczyła niewielkiej liczby badań, może być za wcześnie na stwierdzenie, że warzywa i owoce w diecie mają niewielki wpływ na ryzyko cukrzycy i że tylko zielone warzywa odgrywają tu istotną rolę, uważa badacz.

Podobnego zdania jest dyrektor ds. badaÅ„ nad cukrzycÄ… w fundacji Diabetes UK - Iain Frame, który ostrzega, że dowody na rolÄ™ zielonych warzyw w prewencji tej choroby sÄ… na razie bardzo ograniczone i za wczeÅ›nie jest, by spożywanie ich w wiÄ™kszych iloÅ›ciach uznać za sposób na obniżenie jej ryzyka.

"BylibyÅ›my zaniepokojeni, gdyby skupianie siÄ™ na niektórych pokarmach odciÄ…gnęło uwagÄ™ od zaleceÅ„ na temat spożywania piÄ™ciu porcji warzyw i owoców dziennie, co daje korzyÅ›ci w postaci spadku ryzyka chorób serca, udaru mózgu, niektórych nowotworów i otyÅ‚oÅ›ci, jak również cukrzycy typu 2" - powiedziaÅ‚ Frame w rozmowie z BBC.

Statystyki wskazujÄ…, że obecnie na Å›wiecie ludzie spożywajÄ… niedostateczne iloÅ›ci warzyw i owoców. Na przykÅ‚ad, z badaÅ„ prowadzonych w Wielkiej Brytanii wynika, że w latach 2008-2009 tylko jedna trzecia dorosÅ‚ych Brytyjczyków spożywaÅ‚a zalecane pięć porcji warzyw i owoców dziennie. Natomiast, w biuletynie Åšwiatowej Organizacji Zdrowia (WHO) z 2005 r. przedstawiono dowody na to, że niedostateczne spożycie warzyw i owoców mogÅ‚o przyczynić siÄ™ do 2,6 mln zgonów na Å›wiecie w roku 2000.

opracowała: KC HappySenior.pl,żr.PAP - Nauka w Polsce