Drzewa kolonizujÄ… nowe terytoria w odpowiedzi na ocieplenie klimatu 30/08/2009
Cieplejsze zimy powodujÄ…, że rozszerza siÄ™ granica drzewostanu - uważajÄ… naukowcy z Uniwersytetu Linkolna w Nowej Zelandii. Ich zdaniem, drzewa kolonizujÄ… coraz wyższe szerokoÅ›ci i dÅ‚ugoÅ›ci geograficzne, od amerykaÅ„skiego zachodniego wybrzeża po póÅ‚nocnÄ… SyberiÄ™ i poÅ‚udniowo-wschodniÄ… AzjÄ™.
Na 166 badanych obszarów, w ponad poÅ‚owie z nich drzewa rozrastaÅ‚y siÄ™, podczas gdy wycofaÅ‚y siÄ™ tylko w dwóch miejscach - podaje serwis BBC News.
Zdolność tych roÅ›lin do rozprzestrzeniania siÄ™ na nowe terytoria jest gÅ‚ównie zależna od tego jakie sÄ… zimy. Drzewa rosnÄ… szybciej, gdy z roku na rok zimy stajÄ… siÄ™ cieplejsze. Na dużych wysokoÅ›ciach i szerokoÅ›ciach geograficznych klimat czÄ™sto staje siÄ™ zbyt zimny dla drzew. Tam też koÅ„czy siÄ™ granica ich wystÄ™powania, a ziemiÄ™ porastajÄ… gÅ‚ównie krzewy, odporne na niskie temperatury.
Teoretycznie wiÄ™c drzewa powinny lepiej siÄ™ rozwijać w bardziej przyjaznym, cieplejszym, klimacie. W rzeczywistoÅ›ci jest to bardziej skomplikowane. W niektórych miejscach drzewa rozrastajÄ… siÄ™ na wyższe partie gór oraz w kierunku póÅ‚nocy, a na niektórych obszarach zdajÄ… siÄ™ nie rozszerzać swoich terytoriów - czytamy w serwisie BBC.
Jak stwierdzili naukowcy, globalne ocieplenie bardziej zauważalne jest wÅ‚aÅ›nie na dużych wysokoÅ›ciach i szerokoÅ›ciach geograficznych. W tamtych rejonach zimy stajÄ… siÄ™ cieplejsze pozwalajÄ…c drzewom na zdobywanie nowych terenów.
W celu lepszego zrozumienia tego zjawiska, Melanie Harsch z Bio-Protection Research Centre na Lincoln University w Nowej Zelandii wraz z kolegami przeprowadziła globalną analizę danych pochodzących ze 166 miejsc na świecie.
Ich analiza pozwoliła odkryć naukowcom, że w 111 miejscach temperatura powietrza wzrosła średnio o 0,013 stopnia Celsjusza rocznie. Ocieplenie latem zaobserwowano na 117 badanych obszarach ze średnią na poziomie 0,0189 stopnia Celsjusza rocznie. Występowanie cieplejszych zim odnotowano w 77 rejonach z przeciętną roczną temperaturą 0,0199 stopnia Celsjusza - napisano w informacji serwisu.
Badacze odkryli też, że w 87 przypadkach górna linia lasu rozrosÅ‚a siÄ™ na nieprzyjazne wczeÅ›niej tereny. Z kolei w 77 punktach granica drzewostanu nie zmieniÅ‚a siÄ™, a w dwóch roÅ›liny te zaczęły siÄ™ wycofywać.
Zdaniem specjalistów drzewa zdajÄ… siÄ™ nie reagować na cieplejsze temperatury latem. "SpodziewaliÅ›my siÄ™, że sezon wegetacji roÅ›lin bÄ™dzie czynnikiem dominujÄ…cym. OdkryliÅ›my jednak, że to zimowe temperatury sÄ… czynnikiem dopingujÄ…cym do podboju nowych terytoriów" - mówi Harsch.
Dodaje, że chÅ‚odne zimy sÄ… czynnikiem limitujÄ…cym rozrost. Jeżeli bowiem drzewa przetrwajÄ… niskie temperatury, to bez przeszkód poradzÄ… sobie w korzystniejszych warunkach. Gdyby natomiast drzewa kolonizowaÅ‚y nowe obszary, przemieszczajÄ…c siÄ™ np. latem lub podczas ciepÅ‚ych zim, to mogÅ‚yby nie przetrwać mrozów - tÅ‚umaczy.
Jak informuje BBC, wyniki badania zostały opublikowane w czasopiśmie "Ecology Letters".
oprac.IR HappySenior.pl
żr.PAP - Nauka w Polsce













Kultura
Zwierzęta




