Korona zdobiona szlachetnymi kamieniami oraz kolista zapona wysadzana szmaragdami i granatami to jedne z najcenniejszych elementów skarbu Å›redzkiego, który można podziwiać na wystawie we wrocÅ‚awskim Muzeum Narodowym. Klejnoty bÄ™dÄ…ce elementami skarbu Å›redzkiego najprawdopodobniej zostaÅ‚y ukryte w pierwszej poÅ‚. XIV w. PochodzÄ… prawdopodobnie ze skarbca Luksemburgów, z czasów panowania Karola IV. WÅ‚adca ten zaciÄ…gaÅ‚ pożyczki od żydowskich bankierów w Åšrodzie ÅšlÄ…skiej.

Pierwsze elementy skarbu odnaleziono w 1988 r. na wysypisku w Åšrodzie ÅšlÄ…skiej. ZÅ‚ote przedmioty trafiÅ‚y tam razem z gruzem pochodzÄ…cym z prac rozbiórkowych na terenie miasta. Tuż po tym znalezisku sprawÄ… skarbu zainteresowali siÄ™ archeolodzy. Ostatecznie odnaleziono zÅ‚ote i srebrne przedmioty, które po scaleniu stworzyÅ‚y unikatowej wartoÅ›ci zespóÅ‚ Å›redniowiecznych klejnotów i monet.

WedÅ‚ug rzeczniczki Muzeum Narodowego we WrocÅ‚awiu, Anny Kowalów, najcenniejszÄ… częściÄ… skarbu jest korona, której poszczególne segmenty zdobione sÄ… kamieniami szlachetnymi. "Poszczególne segmenty korony zdobione sÄ… naprzemiennie trójlistnymi plakietami z barwnÄ… emaliÄ… i dużymi szafirami oraz mniejszymi granatami, akwamarynami, szmaragdami, spinelami, tektytami i perÅ‚ami. Segmenty zwieÅ„czone sÄ… figurami orÅ‚ów trzymajÄ…cych w dziobach pierÅ›cienie i poÅ‚Ä…czone szpilami, z których każda zakoÅ„czona jest kwiatonem" - tÅ‚umaczyÅ‚a Kowalów.

Korona jest klejnotem kobiecym zamówionym z okazji Å›lubu. Wskazuje na to motyw pierÅ›cieni, bÄ™dÄ…cy oznakÄ… małżeÅ„skiego zobowiÄ…zania i symbolem dobrej wróżby. "Prawdopodobnie jej ostatniÄ… wÅ‚aÅ›cicielkÄ… byÅ‚a Blanka de Valois, pierwsza żona Karola IV, zmarÅ‚a w 1348 r., a wiÄ™c niedÅ‚ugo przed domniemanym czasem ukrycia i utraty skarbu" - powiedziaÅ‚a Kowalów.

WyjÄ…tkowo cennym eksponatem jest również kolista zapona sÅ‚użąca do spinania pÅ‚aszczy dworskich oraz szat koronacyjnych i liturgicznych. ZaponÄ™ zdobi kamea z chalcedonu z przedstawieniem orÅ‚a.

ZwiedzajÄ…cy ekspozycjÄ™ bÄ™dÄ… mogli również zobaczyć m.in. dwie zÅ‚ote zawieszki pochodzÄ…ce z koÅ„ca XII w., które byÅ‚y używane jako ozdoba kobiecej gÅ‚owy. Na wystawie znalazÅ‚y siÄ™ także zÅ‚ote pierÅ›cienie, sygnety z motywem póÅ‚księżyca i gwiazdy, taÅ›ma zdobnicza przeznaczona do okuwania cennych przedmiotów oraz część odnalezionych zÅ‚otych monet.

Po raz pierwszy skarb Å›redzki pokazano we wrocÅ‚awskim Muzeum Narodowym w 1997 r. ObecnÄ… wystawÄ™ można oglÄ…dać do 24 października. Później klejnoty na kilka miesiÄ™cy opuszczÄ… PolskÄ™ i bÄ™dÄ… pokazywane na wystawach w Pradze i Ostrawie.

oprac.JC HappySenior.pl,żr.PAP - Nauka w Polsce