Pijalnia wód mineralnych w Krynicy-Zdroju musi zostać zmodernizowana; jeÅ›li nie, zostanie wyburzona - po tym oÅ›wiadczeniu burmistrza na poczÄ…tku roku rozgorzaÅ‚a dyskusja o zabytkowej architekturze uzdrowiska. ObroÅ„cy obiektu ze szkÅ‚a i stali z 1971 r. przypominajÄ…, że byÅ‚ przykÅ‚adem odważnej, modernistycznej architektury.

To najwiÄ™ksza pijalnia wód mineralnych w Europie. W Å›rodku znajduje siÄ™ ogromny ogród zimowy z egzotycznÄ… roÅ›linnoÅ›ciÄ… oraz sala koncertowa. Budynek Pijalni GÅ‚ównej, przez niektórych uważany za wcielenie socrealistycznej brzydoty, to nie jedyny przedstawiciel architektury modernistycznej w Krynicy. W okresie miÄ™dzywojennym Jan Kiepura wybudowaÅ‚ tu willÄ™ Patria. Dom znacznie odbiegaÅ‚ stylem od reszty budowli w mieÅ›cie i należaÅ‚ do najbardziej snobistycznych w kraju. KosztowaÅ‚ trzy miliony dolarów. Åšpiewak i aktor nie szczÄ™dziÅ‚ pieniÄ™dzy na willÄ™, gdyż obok Ignacego Jana Paderewskiego byÅ‚ najbogatszym artystÄ… w Polsce. MiaÅ‚ z hollywoodzkim Paramount Pictures kontrakt na zawrotnÄ… w tamtych czasach sumÄ™ miliona dolarów. Patria zaÅ› byÅ‚a jego jedynym domem w Polsce i to tu przyjeżdżaÅ‚, aby spotkać siÄ™ z rodzinÄ…. W jego pensjonacie goÅ›ciÅ‚a nawet podczas podróży poÅ›lubnej ówczesna holenderska królowa Juliana, matka obecnej wÅ‚adczyni Beatrix. Gdy tylko Kiepura byÅ‚ w miasteczku, przed willÄ… gromadziÅ‚y siÄ™ tÅ‚umy, proszÄ…c, by zaÅ›piewaÅ‚. Legenda gÅ‚osi, że czasem pojawiaÅ‚ siÄ™ na balkonie i wykonywaÅ‚ „Brunetki, blondynki".

W Krynicy Górskiej w XIX i XX wieku powstawaÅ‚y najpiÄ™kniejsze wille w kraju, bo uzdrowisko byÅ‚o ulubionym miejscem wypoczynku elity artystycznej. Do malowniczego kurortu przyjeżdżali pod koniec XIX wieku Matejko i Sienkiewicz, a w okresie miÄ™dzywojennym Reymont, Tuwim i GaÅ‚czyÅ„ski. Krynica uchodziÅ‚a za miejsce snobistyczne, wypadaÅ‚o tu bywać. Architektonicznie beskidzkie miasteczko jest zresztÄ… znacznie ciekawsze niż Zakopane, w którym aż roi siÄ™ od nowych budynków, jedynie stylizowanych na stare chaty góralskie. W Krynicy można zaÅ› podziwiać oryginalne pereÅ‚ki architektury drewnianej. Najbardziej reprezentacyjne wille mieszczÄ… siÄ™ wzdÅ‚uż gÅ‚ównego deptaku, czyli bulwarów Dietla.

NajwiÄ™ksza z nich to Witoldówka z drugiej poÅ‚owy XIX wieku, w której leczono pierwszych kuracjuszy ZakÅ‚adu Dietetycznego dr. BolesÅ‚awa Skórczewskiego. W sÄ…siedztwie znajduje siÄ™ Romanówka, gdzie od 1995 r. dziaÅ‚a Muzeum Nikifora. Zgromadzono tu 77 prac malarza, dziÅ› uznawanego za jednego z najciekawszych prymitywistów na Å›wiecie. Po premierze w 2004 r. filmu „Mój Nikifor" Krzysztofa Krauzego wyliczono, iż Krynica musiaÅ‚aby wydać 5 mln zÅ‚, aby uzyskać te same rezultaty promocyjne, które osiÄ…gnęła dziÄ™ki produkcji. Sam obiekt zostaÅ‚ wybudowany w poÅ‚owie XIX wieku jako pensjonat wypoczynkowy w modnym wówczas tzw. szwajcarskim stylu. Z ulicy PuÅ‚askiego przeniesiono go (rozebrano i zmontowano na nowo) na obecne miejsce, przy deptaku. wiÄ™cej na: www.wprost.pl Numer: 21/2010 (1424)