Wykorzystywanie produktów kuchennych do pielęgnacji, nawożenia roślin domowych jak i ogrodniczych to bardzo dobry pomysł. Zwłaszcza, jeśli zależy Ci na ekologicznym, bezpiecznym dla środowiska działaniu. Jest to sposób tani i przynoszący dobre efekty. Przeważnie w zapasach kuchennych pozostają nam rzeczy, które leżakują nie do końca mają swoje kolejne przeznaczenie. Pewnie w każdej kuchni znajdzie się żelatyna. Okazuje się, że ma ona szeroką gamę wartości użytkowych i można ją wykorzystać nie tylko w kulinarnie, ale również w kosmetyce czy w uprawie roślin.

Co to jest żelatyna?

Jest to naturalne białko, które powstaje dzięki częściowej hydrolizie kolagenu, czyli również białka, który buduje kości, skórę zwierząt na ziemi. Cały proces dokładnie polega na rozerwaniu się wiązań pomiędzy kolejnymi cząsteczkami kolagenu. Gdy dojdzie do odizolowania cząsteczek za pomocą bardzo ciepłej wody żelatyna jest filtrowana, czyszczona, sterylizowana, odwadnianie a następnie suszona i mielona. Żelatyna często nazywana jest hydrolizowanym kolagenem, właśnie przez fakt jak powstaje. Dokładniejszy skład żelatyny to: proliny, glicyny i hydroksypropoliny (aminokwasy). Występuję one w stanie suchym, jako proszek lub jako sprasowane arkusze. W stanie mokrym można spotkać ją, jako galaretkę. Żelatyna nie ma zapachu, jest całkowicie bezwonna i bez smaku. Po zalaniu ciepłą wodą może wydzielać zapach gotujących się kości, ponieważ jest to produkt pochodzenia zwierzęcego.

Właściwości żelatyny

Żelatyna to bardzo ciekawy produkt. Określa się, że wchłania 5-10 razy więcej, że sama jej wada w wodzie i tworzy bardzo charakterystyczny żel. Dzieje się tak, gdyż po wsypaniu jej do ciepłej wody pękają wiązania, które utrzymują łańcuchy aminokwasowe. Łańcuchy 'tańczą w cieczy' i silnie się plączą. Gdy chłodzimy mieszaninę wytwarzane są nowe wiązania, woda jest blokowana w przestrzeniach wewnątrz helisy i splątanych łańcuchów a efektem jest żelowa konsystencja.

Dzięki właściwościom zelującym wykorzystuje się ją do żelowania różnych produktów spożywczych np.: sosów, galaretek na słono czy na słodko, dżemów itp. Ma duże znaczenie dla naszego zdrowia. Z racji tego, że składa się z białka pochodzenia zwierzęcego ma wpływ na stan kości, ścięgien i stawów, pomaga również odbudować śluzówkę w jelitach.

Pamiętaj, aby żelatyny nie łączyć z wodą, której temperatura ma powyżej 100 stopni Celsjusza, gdyż traci ona wtedy swoje właściwości.

Żelatyna jest również bardzo lubiana przez rośliny. Dzieje się tak oczywiście przez to, że zbudowana jest z aminokwasów, które wpływają na wzrost i rozwój roślin. Wchodzą głębiej w budowę kolagenu warto przypomnieć, że aminokwasy składają się z:: węgla, azotu, wodoru oraz zmiennej grupy łańcucha bocznego. Nie da się ukryć, że azot odgrywa kluczową rolę w rozwoju roślin. Odpowiada on za dostarczanie energii do wzrostu i plonowania, a także jest częścią cząsteczki chlorofilu, który odpowiada za zielony kolor w roślinach. Rośliny najwięcej potrzebują go od wiosny do połowy lata. Jesienią użytkujemy go w znikomych ilościach, chyba, że pojawiają się na naszych roślinach oznaki braku azotu. Nalezą do nich: pojawianie się bladozielonych, małych, wątłych liści, żółknięcie najstarszych liści, czy drobnienie liści. Jednak warto wspomnieć, że zarówno rośliny doniczkowe jak i ogrodowe u schyłku lata powinny szykować się do zatrzymania wegetacji i przetrwania zimy, zatem wtedy zadbajmy przede wszystkim o potas i fosfor.

Nawóz z żelatyny

Przygotowanie nawozu z żelatyny jest niezwykle proste. Z racji tego, że jest to produkt całkowicie ekologiczny można do tworzenia mieszanki nawozowej zaangażować najmłodszych. Dzieci chętnie spędzą czas i dowiedzą się nowych informacji o pielęgnacji roślin. Przebywanie pośród zieleni wycisza, koi nerwy oraz zacieśnia więzy międzyludzkie.

Do odżywki żelatynowej potrzebujemy:

•               Naczynia do wymieszania szklane z przykrywką lub korkiem

•               Łyżkę stołową żelatyny

•               250 ml gorącej wody (najlepiej filtrowanej)

•               750 zimnej wody (najlepiej filtrowanej)

Do pojemnika z ciepłą wodą wsypujemy żelatynę, całość mieszamy do rozpuszczenia proszku. Następnie dolewamy 750 ml zimnej wody, ponownie mieszamy. Tak gotowy produkt możemy stosować do podlewania roślin raz na dwa tygodnie w okresie wegetacji.

Mieszanka sprawdzi się również, jako produkt na mszyce. Stosujemy go wtedy, jako oprysk np. przy użyciu butelki z atomizerem. Powoduje on zakłócanie procesów życiowych mszyc, blokuje ich oddychanie. Jednak jest działanie mechaniczne i może okazać się za słabe, jeśli na naszej plantacji występuje plaga mszyc. Dobrze jest połączyć stosowanie żelatyny np. z opryskiem z czosnku lub cebuli. Żelatyna zalecana jest w początkowej fazie ataku szkodników.

Dla jakich roślin nawóz z żelatyny?

Nawóz z żelatyny najbardziej sprawdzi się dla tych roślin doniczkowych, które wykorzystywane są w dużej mierze do tzw. oczyszczania powietrza. Zatem najlepiej wypróbować go na: sansewieriach, fikusach, monsterach, skrzydłokwiatach itp. Na nawóz z żelatyny dobrze działają również storczyki, funkie żurawki, tuje. Mowa tutaj o roślinach, które mają dużą masę zieloną.

Autorka: Martyna Cieślińska

Słowa kluczowe: żelatyna dla roślin, nawóz z żelatyny, odżywka z żelatyny, dla jakich roślin nawóz z żelatyny?, Ekologiczny nawóz z żelatyny

Literatura

1.             Nawożenie rośli ogrodniczych, J. Nurzyński, 2008

2.              250 eko preparatów na szkodniki i choroby, Z. Przybylak, 2020

3.             Fizjologia roślin, J. Kopcewicz, K. Jaworski, S. Lewak, 2019

4.             Wielka księga ogrodnika i działkowca, praktyczny poradnik, W. Kawollek, 2022

5.             Żelatyna dla roślin, K. Józefowicz, artykuł, RegioDom

6.             Kosztuje 2 zł i na pewno masz ją w kuchni, A. Sobańska, czterykaty.pl

7.              Kanał na youtube.com Make Your Life Greener

Obraz Ronile z Pixabay